Het dertigersdilemma - Het onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek naar de dilemma's van dertigers

In haar werk als loopbaanadviseur kwam Nienke Wijnants vanaf 2000 steeds vaker hoog opgeleidde twintigers en dertigers tegen met hele specifieke loopbaan- en levensvragen. Specifiek in die zin dat hun twijfels en vragen direct voort leken te vloeien uit een combinatie van de levensfase waarin deze hogeropgeleiden zich bevonden en de heersende maatschappelijke context.

Naar haar idee betrof het hier een nog niet eerder beschreven ‘overgangsfase’. Identiteits-, of overgangscrises als de puberteit en de midlifecrisis zijn uitgebreid onderzocht en beschreven en daardoor algemeen bekend en geaccepteerd geraakt. Dertigers vertelden Wijnants op een muur van onbegrip te stuiten wanneer zij hun zingevingsvraagstukken, twijfels en onzekerheden aan de ‘oudere generatie’ probeerden voor te leggen.

Zowel in zakelijke context als privé werden dertigers bestempeld als ‘verwend’ en het fenomeen dertigers dilemma’s afgedaan als ‘luxeprobleem’. Maar is een luxeprobleem een minder legitiem probleem? Wijnants is ‘op onderzoek uit gegaan’ en stuitte onder andere op de (explosief stijgende) cijfers ten aanzien van jonge hogeropgeleiden in de WAO. Het merendeel van deze jonge ‘high potentials’ was vanwege psychische (werkgerelateerde) problemen als burn-out, werkstress en depressiviteit in de WAO beland. Volgens onderzoekers van het Sociaal- en Cultureel Planbureau kon het bijna geen toeval zijn dat de toename aan keuzemogelijkheden op vrijwel ieder vlak van het leven, zo gelijke tred hield met deze verhoogde instroom van jongeren in de WAO.

Omdat daarnaast ‘alle’ dertigers zich leken te herkennen in haar profiel van een typische dertiger met dilemma’s, is Nienke naast haar baan als loopbaanadviseur, in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam, wetenschappelijk onderzoek gestart naar dit fenomeen.

Over de periode van een jaar zette ze exploratief en empirisch onderzoek op en voerde dit uit onder ruim 2000 respondenten. Ze ontwikkelt de 'dertigersdilemma's test', zo'n 70 stellingen, gegroepeerd rondom de verschillende aspecten van het dertigersdilemma, zoals keuzestress, sociale vergelijking, sociale druk en het 'is dit alles'-gevoel. Een voorbeeld van zo'n stelling (uit de keuzestress schaal) Ik vind het moeilijk om ergens voor te kiezen, omdat ik daarmee andere opties uitsluit. Proefpersonen konden aangeven in hoeverre de stelling op hun van toepassing was, variërend van 'absoluut niet van toepassing' tot 'absoluut van toepassing'.

Naast deze test om te meten of iemand last had van het dertigersdilemma vroeg Nienke om zo veel mogelijk demografische gegevens (geslacht, leeftijd, opleiding, relatiestatus etc.) en voegde ze een beproefde persoonlijkheidsvragenlijst toe. Allemaal om later te kunnen bekijken wie er meer of juist minder last van het dertigersdilemma zouden hebben en waar dat aan zou kunnen liggen.

De resultaten waren ronduit spectaculair te noemen, maar liefst 72% van de ondervraagden gaf aan in meer of mindere mate last te hebben van dertigers dilemma’s en maar liefst 90% geeft aan het fenomeen te herkennen bij leeftijdsgenoten. Vrouwen scoorden significant hoger op het dertigersdilemma dan mannen, singles scoorden hoger dan mensen in een relatie en mensen zonder kinderen hadden meer last van dertigersdilemma's dan mensen zonder kinderen.

Vanaf het moment dat de eerste onderzoeksresultaten in de pers verschenen krijgt Nienke keer op keer het verzoek (van dertigers en van hen die met dertigers ‘werken’), of ze geen populair psychologisch boek over het onderwerp zou kunnen schrijven. Daar heeft ze gehoor aan gegeven. Ze wijd daarin een hoofdstuk aan het onderzoek en gaat uitgebreider in op de resultaten. Meer over het boek lees je hier.

Mocht je meer willen weten over het onderzoek, of over het dertigersdilemma in het algemeen, neem dan vooral contact op.